Ana içeriğe atla

1838 Baltalimanı Antlaşması: Osmanlı Devleti’nin Ekonomik Bağımlılığına Giden Yol

 



1838 Baltalimanı Antlaşması: Çöküşe Giden Yol

Osmanlı Devleti, 19. yüzyılda hem siyasi hem de ekonomik açıdan büyük zorluklar yaşamıştır. Bu zorlukların en önemli kaynağı, Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanıdır. Osmanlı Devleti, bu isyanı bastırmak için İngiltere’den yardım istemiş ve karşılığında Baltalimanı Antlaşması’nı imzalamak zorunda kalmıştır. Bu makalede, bu antlaşmanın Osmanlı Devleti’nin ekonomik kaderini nasıl belirlediğini anlatacağız.

Osmanlı Devleti’nin 19. Yüzyılda Karşılaştığı Sorunlar

Osmanlı Devleti, 19. yüzyılda hem siyasi hem de ekonomik açıdan büyük zorluklar yaşamıştır. Siyasi alanda, Fransız Devrimi ile başlayan milliyetçilik akımı, çok uluslu imparatorluğun içindeki farklı etnik ve dini grupların ayaklanmasına ve bağımsızlık talep etmesine neden olmuştur. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin toprak kaybetmesine ve güçsüzleşmesine yol açmıştır.
Ekonomik alanda ise, Osmanlı Devleti, Batı’nın sanayi devrimi ile başlayan üretim bazlı ekonomik kalkınma modelinden geri kalmıştır. Osmanlı Devleti, fetih bazlı bir ekonomik sistem uygulamış ve fethettiği yerlerden elde ettiği gelirlerle ayakta kalmaya çalışmıştır. Ancak, bu sistem sürdürülebilir değildir ve Osmanlı Devleti’nin üretim kapasitesini ve rekabet gücünü azaltmıştır.
Osmanlı Devleti’nin Batı ile olan ticari ilişkileri de bu dönemde bozulmuştur. Osmanlı Devleti, Batı’dan gelen ucuz ve kaliteli mallara karşı korumacı bir politika izlemiş ve yed-i vahid (tekel) sistemini uygulamaya koymuştur. Bu sistem, Osmanlı Devleti’nin kendi ihtiyaç duyduğu yerli hammaddelerin yabancı tüccarlar tarafından yurt dışına çıkarılmasını önlemeyi amaçlamıştır. Ancak, bu sistem Batı’nın çıkarlarına uygun düşmemiş ve Batılı devletler Osmanlı Devleti’ne baskı yapmaya başlamıştır.

1838 Baltalimanı Antlaşması’nın İmzalanma Nedenleri ve Süreci

Baltalimanı Antlaşması, 16 Ağustos 1838 tarihinde, İstanbul’un Baltalimanı semtinde Osmanlı İmparatorluğu ile Birleşik Krallık arasında imzalanan ticaret antlaşmasıdır. Baltalimanı Antlaşması’nın imzalanmasının en önemli nedeni, Osmanlı Devleti’nin Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın isyanını bastırmak için İngiltere’den yardım istemesidir. Bu yardım karşılığında İngiltere Osmanlı Devleti’ne Baltalimanı Antlaşması’nı imzalamayı teklif etmiştir. Baltalimanı Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin İngiltere’ye pek çok yönden ekonomik imtiyaz vermesini sağlayan bir antlaşmadır. Antlaşmayı, Osmanlı Devleti adına Hariciye Nazırı Mustafa Reşit Paşa, İngiltere adına ise İstanbul elçisi Lord Ponsonby imzalamıştır.
Baltalimanı Antlaşması’nın Maddeleri ve Etkileri

Baltalimanı Antlaşması’nın en önemli maddeleri şunlardır:

Tekel sistemi kaldırılmış ve İngilizlere diledikleri miktarda ham maddeyi satın alma imkânı verilmiştir.
İç ticarete Osmanlı vatandaşlarının yanı sıra İngilizlerin de katılması öngörülmüştür.
İngiliz vatandaşları Osmanlı ürünlerini Osmanlı tebaasından tüccarlarla aynı vergi koşulları altında satın alma hakkına sahip olmuştur.
İngilizlerle olan transit ticaretten alınan resmi vergi kaldırılmıştır.
İngiltere gemileriyle gelen İngiliz malları için bir defa gümrük ödendikten sonra, mallar alıcı tarafından nereye götürülürse götürülsün bir daha gümrük ödenmeyecektir.

Baltalimanı Antlaşması’nın etkileri ise şunlardır:

Osmanlı Devleti’nin ekonomisi tamamen İngiltere’nin kontrolüne girmiştir.
Osmanlı Devleti’nin sanayileşmesi engellenmiş ve tarım ürünleri dışında hiçbir şey üretemez hale gelmiştir.
Osmanlı Devleti’nin dış ticaret açığı artmış ve borçlanmaya başlamıştır.
Osmanlı Devleti’nin iç piyasası İngiliz mallarıyla doldurulmuş ve yerli tüccarlar rekabet edemez duruma düşmüştür.
Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğü tehlikeye girmiş ve Mısır sorunu çözülememiştir.

Sonuç

Baltalimanı Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılda yaşadığı siyasi ve ekonomik sorunların bir sonucu olarak imzalanmıştır. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti’nin ekonomik bağımlılığını artırmış ve gerilemesini hızlandırmıştır. Baltalimanı Antlaşması, Osmanlı Devleti’nin Batılı devletlere karşı verdiği son bağımsızlık mücadelelerinden biridir. Bu antlaşma, aynı zamanda Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesine de zemin hazırlamıştır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

2023- 2024 GÜNCEL TARİH DERSİ SLAYTLARI ve TYT KURS SLAYTLARI

SAYFANIN ALTINDAKİ ÖRNEK SLAYTLARIMIZI İNCELEMEDEN KARAR VERMEYİN. BU SENE DEĞİŞEN 9, 10 VE ÖZELLİKLE 11. SINIF DERS KİTABINA GÖRE SLAYTLARIMIZI GÜNCELLEDİK % 100 YENİ DERS KİTAPLARI İLE UYUMLU YENİ MÜFREDATA UYGUN HARİTA+ GÖRSEL  + TEST + ÖZET AKILLI TAHTA İLE % 100 UYUMLU HER ÜNİTE SLAYTI 100 SAYFANIN ÜZERİNDE OKUL İÇİN DERS SLAYTLARI (39 SLAYT ve  PDF)   TYT KURS SLAYTLARI (23 SLAYT ve PDF ) NOT: TYT KURS SLAYTLARI 2 FARKLI ŞEKİLDE HAZIRLANDI.  1. DOSYA ESKİ MÜFREDETA GÖRE KRONOLOJİK OLARAK HAZIRLANDI.  2. DOSYA GÜNCEL MÜFREDATA UYGUN OLARAK HAZIRLANDI.   NASIL SATIN ALABİLİRİM? Tarih9, tarih10, tarih11, T.C İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi, Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi + TYT Kurs Slaytı SLAYT /PDF =  4 00 TL  WhatsApp / Telegram:  0505 659 58 85 ÖRNEK SLAYTLARIMIZI İNCELEMEDEN KARAR VERMEYİN TARİH 9 ÖRNEK SUNU İNCELEMEK İÇİN TIKLA TARİH 10 ÖRNEK SUNU İNCELEMEK İÇİN TIKLA TYT KURS ÖRNEK SUNU İNCELEK İÇİN TIKLA TARİH 11 ÖR

11. SINIF TARİH 4. ÜNİTE | DEVRİMLER ÇAĞINDA DEĞİŞEN DEVLET-TOPLUM İLİŞKİLERİ | GÜNCEL TARİH DERSİ PDF İNDİR

  2022-2023 Eğitim Öğretim yılı hepimiz için hayırlı olsun. Bilgi Sarmal Tarih Zümresi olarak hazırladığımız ders notlarımızı sizlerle paylaşıyorum.  Tamamen mevcut müfredat kazanımlarına uygun, harita ve görsellerin bol kullanıldığı hem öğretmenin hem de öğrencinin işini kolaylaştırmayı amaçlayan bu notlar umarım amaca hizmet eder. Notların devamını sene içinde hazırladıkça paylaşmaya gayret edeceğiz. Aşağıdaki linkten Bilgi Sarmal Yayınları tarafından hazırlanan güncel 11. sınıf tarih dersi 4. Ünitesi olan DEVRİMLER ÇAĞINDA DEĞİŞEN DEVLET-TOPLUM İLİŞKİLERİ ünitesinin pdf ders notunu indirebilirsiniz.  Not: Bu pdf ders notları yayınevinin izni ile paylaşılmıştır. Ticari amaçla kullanmak ve içerikte değişiklik yaparak başka projelerde kullanmak yasaktır. İyi çalışmalar. DEVRİMLER ÇAĞINDA DEĞİŞEN DEVLET-TOPLUM İLİŞKİLERİ pdf indirmek için tıkla

11. SINIF TARİH 2. DÖNEM 1. YAZILI | BİLGİ SARMAL PDF İNDİR 2023

  11. sınıf tarih dersi 2. dönem 1. yazılı BİLGİ SARMAL, 11. sınıf tarih dersi 2. dönem 1. yazılı klasik sorular, 11. sınıf tarih 2.dönem 1.yazılı, 11. sınıf tarih 2.dönem 1.yazılı soruları, 11. sınıf tarih 2. dönem 4. ünite, 11. sınıf tarih dersi 2. dönem 1. yazılı PDF, 11. sınıf tarih 3. yazılı, 11. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılıya hazırlık, 11.sınıf tarih 2.dönem 1.yazılı hazırlık, 11.sınıf tarih 2.dönem 1.yazılı tarih kursu, 11.sınıf tarih 2.dönem 1.yazılı kesin çıkar, 11.sınıf 2.dönem 1.yazılı tarih, 11. sınıf 2. dönem 1. yazılı tarih, tarih 11 2. dönem 1. yazılı, 1 1. SINIF TARİH 2. DÖNEM 1. YAZILI  | 2023  BİLGİ SARMAL PDF İNDİRMEK İÇİN TIKLA